Wanneer vervalt een factuur?

We hebben gezien in welke gevallen en wanneer een factuur moest opgesteld worden. We gaan nu eens bekijken hoe het zit met de betaling en wat er kan gebeuren wanneer deze uitblijft. Want ook hieromtrent doen bepaalde verkeerde geruchten de ronde.

Het is dus de plicht van de verkoper of van de dienstverstrekker om de factuur tijdig op te stellen. Aan de andere kant heeft de klant de verplichting om deze tijdig te betalen. In principe moet de klant betalen na de levering of na de voltooiing van de werken, tenzij er een latere termijn afgesproken werd. Het kan zijn dat er bijzondere betalingsmodaliteiten vermeld staan in de algemene voorwaarden op de achterzijde van de factuur. Deze moeten nageleefd worden, op voorwaarde dat deze modaliteiten (al was het stilzwijgend) goedgekeurd werden bij de afsluiting van het contract en dat ze niet afwijken van de expliciete betalingsvoorwaarden die op voorhand afgesproken werden.

Men hoort soms dat een factuur verjaart… na één jaar. Dit is onjuist, al zijn er bepaalde gevallen waarin dit wel zo is. Als het een schuld betreft die buiten het kader van een contract gemaakt werd, bedraagt de verjaringstermijn 5 jaar. Is het in het kader van een contract, bijv. een aannemingscontract, dan bedraagt deze termijn 10 jaar. Dit is ook zo voor facturen van elektriciteit, water, energie, enz. Voor zakelijke rechtsvorderingen (d.i. met betrekking tot een zaak), zoals de eigendomsrechten voor een gebouw, geldt zelfs een verjaringstermijn van 30 jaar.

In bepaalde gevallen geldt echter een uitzondering van één jaar, wanneer de factuur gericht is tot een privépersoon (dus niet voor beroepsdoeleinden) en wanneer er de afwezigheid is van een schrijven die de verplichting vaststelt. De verjaring na één jaar vindt zijn oorsprong in het feit dat de verkoop aan privépersonen een contante betaling veronderstelt. Er wordt dus verondersteld dat de persoon onmiddellijk betaalt.

Wanneer er echter een schrijven bestaat waarin de verplichting tot betaling vastgesteld wordt, is de verjaring na een jaar onmogelijk, want dan wordt er juist verondersteld dat de betaling niet contant plaatsgehad heeft.

Dit is eveneens het geval wanneer de factuur aanvaard werd (wat overeenkomt met een schuldbekentenis), wanneer er een bestek of een bestelbon opgesteld werd. De schuldeiser kan natuurlijk de verjaringstermijn onderbreken door de schuldenaar te dagvaarden. In dat geval wordt de teller opnieuw op nul gebracht. Let op : een gewone brief, een aangetekend schrijven, een ingebrekestelling van de schuldeiser of het incassobureau belast met het recupereren van het geld volstaan niet !

Een handelaar of dienstverstrekker heeft er dus alle belang bij zijn facturen nauwkeurig op te volgen, als hij niet voor een onaangename verrassing wenst te staan.