Steeds meer mensen maken zich terecht zorgen over hun toekomstig pensioen. Het is niet alleen duidelijk dat we met zijn allen langer zullen moeten werken, het is ook lang niet zeker dat de eerste pijler, het wettelijke pensioen, voldoende zal zijn om zijn levensstandaard te behouden, of zelfs om een comfortabele oude dag door te brengen. Daarom krijgen de andere pijlers van het pensioenstelsel steeds meer aandacht. We gaan hier meer aandacht schenken aan de derde pijler van het pensioenstelsel, namelijk het pensioensparen met fiscaal voordeel.
Het pensioensparen in een pensioenspaarfonds maakt deel uit van deze derde pijler, net zoals de pensioenspaarverzekering. Het is de bedoeling dat de premies een bepaald rendement opleveren. Pensioenspaarfondsen zijn langetermijnbeleggingen. Met een pensioenspaarfonds doet men aan pensioensparen via een gemeenschappelijk beleggingsfonds. Daarom noemt men dit de beleggingsformule (in tegenstelling tot de pensioenspaarverzekering, de zogenaamde verzekeringsformule). Dit fonds is opgebouwd met het spaargeld dat de bank beheert en waarvoor men een belastingvermindering krijgt. Dankzij de sommen die u in een pensioenspaarfonds steekt, zult u dus het volgende jaar minder belastingen betalen.
Het fiscale voordeel komt overeen met maximum 30% van de betaalde premie. Het juiste voordeel hangt af van het inkomen. De maximumsom wordt elk jaar aangepast (voor 2012 (aanslagjaar 2013) bedraagt deze 910 EUR), maar dit neemt niet weg dat u aan het einde van uw loopbaan, of beter gezegd wanneer u 60 wordt, hierop belast zult worden (rond de 10%). U moet ook weten dat u bij een pensioenspaarfonds belast wordt op basis van een fictief rendement. Indien uw fonds slechter scoort dan dit rendement, dan betaalt u belastingen op een opbrengst die u niet ontvangen hebt! De beheerders beleggen de stortingen in aandelen en obligaties. De kans op een hoger rendement is hier groter, maar het risico eveneens. In zulk geval is de eindopbrengst onbekend. Er zijn pensioenspaarfondsen van verschillende types, afhankelijk van de wens en het karakter van de spaarder. In ons land zijn er momenteel een tiental pensioenspaarfondsen beschikbaar.
Wie meer risico’s wenst te nemen in de hoop op een hogere opbrengst, kan dit doen, maar ook wie liever voorzichtige beleggingen plaatst, vindt gemakkelijk defensieve pensioenspaarfondsen. Al is ook hier de eindopbrengst onbekend, het risico is er minder groot. Relatief jonge mensen hebben er alle belang bij te opteren voor een dynamisch pensioenspaarfonds, omdat dit een hoger potentieel rendement heeft, wanneer ze met pensioen zullen gaan. Ook kunnen eventuele verliezen over een langere periode goedgemaakt worden. Pensioenspaarfondsen ontsnappen inderdaad niet aan de beurscrisis. Het gemiddelde fonds verloor in 2011 meer dan 7 procent. Mensen die op latere leeftijd aan pensioensparen gaan doen, kiezen liever een defensief pensioenspaarfonds (of een pensioenverzekeringsformule). Wanneer het pensioen nadert, heeft men inderdaad meer zekerheid nodig.
Het geld in een pensioenfonds kan men ten vroegste opvragen wanneer men 60 jaar oud wordt. Het is echter vaak interessanter nog enkele jaren te wachten. De regering voerde inderdaad onlangs een degressief belastingtarief in, zodat men beter minstens tot 62 jaar wacht vooraleer men met pensioen gaat. Vermits bij een pensioenspaarfonds geen termijn bepaald is, kunt u uw opgebouwde pensioenstortingen ook na uw 65ste verder behouden. U bepaalt zelf wanneer u uw kapitaal wenst op te nemen, dit wil zeggen, wanneer u vindt dat de markt daar rijp voor is, of wanneer u het kapitaal nodig hebt.
We zullen verder zien welke verschillen er bestaan tussen een pensioenspaarfonds en een pensioenspaarverzekering, en in welke situatie men beter het ene of het andere spaarinstrument gebruikt.
