Sociaal statuut van de zelfstandige: grensarbeid of werken buiten de EER?

Als zelfstandige in het buitenland gaan werken is geen sinecure. In het geval van een tijdelijke detachering (van 24 maanden of minder), is het nog tamelijk gemakkelijk. Maar soms kan de opdracht veel langer duren. Dit kan onder meer het geval zijn voor grensarbeid als zelfstandige. En hoe zit het voor wie wil gaan werken in een land waarmee ons land geen bilaterale akkoorden gesloten heeft?

Als zelfstandige werken in een buurland
Wie slechts in één land werkt en slechts één sociaal statuut heeft, moet zijn sociale bijdragen in het werkland betalen. Dit is heel dikwijls het geval voor grensarbeid. Het criterium hiervoor is duidelijk: er is sprake van grensarbeid als de zelfstandige in België woont, in een buurland werkt en minstens eenmaal per week naar zijn woonland terugkeert. Opgelet, je valt hier wel onder de socialezekerheidswetgeving van het werkland. Voor wie niet aan deze definitie voldoet (bijv. omdat hij/zij slechts eenmaal per maand naar zijn/haar woonland terugkeert, zijn er gevolgen voor de ziekteverzekering. In dat geval heb je als grensarbeider zowel in het werkland als in het woonland recht op volwaardige medische zorgen. In de meeste gevallen geldt dit ook voor je gezin. Alle andere personen hebben buiten het woonland enkel recht op dringende medische verzorging, want de eigenlijke ziekteverzekering geniet men alleen in het woonland.

Werken als zelfstandige buiten de Europese Economische Ruimte
Hier beginnen de moeilijke zaken pas echt. Wie buiten de Europese Economische Ruimte gaat werken, moet eerst nagaan of België met dat land een socialezekerheidsakkoord heeft afgesloten. Bestaat zulk verdrag, dan staat er vermeld welke wetgeving in welke gevallen van toepassing zal zijn, en waar je welke rechten kunt genieten. Indien je slechts in één van beide landen werkt, dan val je onderde socialezekerheidswetgeving van het werkland. Werk je als zelfstandige in beide landen, dan val je onder de socialezekerheidswetten van het land waar je gewoonlijk verblijft, terwijl de bijdragen berekend worden op de samengevoegde beroepsinkomsten uit België en het andere land. Het is dan nodig aan het bevoegde orgaan in het land waar je verblijft (voor België, de Internationale dienst van het RSVZ int@rsvz-inasti.fgov.be) een attest te vragen dat je verzekeringsplicht in dat land bewijst.

In landen zonder verdrag of zonder sociale zekerheid
Indien er geen socialezekerheidsverdrag bestaat tussen België en dat land, zijn er twee mogelijkheden. Als je slechts in één staat werkt, zal enkel de wetgeving van het werkland van toepassing zijn. Ben je in België zelfstandige en in het andere land werknemer of zelfstandige, dan zul je voor de sociale zekerheid in beide landen verplichtingen hebben. De Dienst voor de Overzeese Sociale Zekerheid (DOSZ) is het contactpunt bij uitstek voor wie gaat werken in een land zonder geschikt systeem van sociale zekerheid.

In het buitenland gaan werken als zelfstandige brengt dus heel wat moeilijkheden mee. Geen van deze is echter onoverkomelijk. Het is van vitaal belang bij de bevoegde diensten en bij de vertegenwoordiging van het land waar je wenst te gaan werken de juiste informatie in te winnen over dit land en over je toekomstige situatie. Zo kun je grote problemen vermijden.

  • Twitter
  • LinkedIn
  • Facebook

, , , , , , , , , , , , , , ,