Ons erfrecht : hoe wordt de erfenis verdeeld tussen de langstlevende huwelijkspartner en de familie?

We hebben de verschillende huwelijkstelsels onder de loep genomen en gezien welke invloed deze stelsels hadden op de nalatenschap. Wij zagen dus WAT er te verdelen is. Nu moeten wij zien HOE deze nalatenschap verdeeld zal worden tussen de overlevende partner en de familie. Er doen zich drie situaties voor, in functie van de aanwezigheid of niet van kinderen of familie.

De erflater heeft eigen kinderen 

In dat geval heeft de langstlevende partner het vruchtgebruik op de hele nalatenschap. De kinderen krijgen de blote eigendom. In de praktijk wil dit zeggen dat de overlevende partner in het gemeenschappelijk huis kan blijven wonen en de meubelen en de inboedel kan blijven gebruiken. De kinderen zijn dan wel eigenaar van het huis (elk kind krijgt een gelijk deel), maar zij kunnen er niets mee doen zolang de langstlevende partner in leven blijft.

Volgens het nieuwe erfrecht* (‘erfrecht 2019’) zal het gereserveerde deel – d.i. het deel dat voor hen voorbehouden is – van de kinderen slechts belast worden met het vruchtgebruik voor de langstlevende partner als het beschikbare deel niet volstaat. Met andere woorden zal het vruchtgebruik voor de langstlevende partner eerst van toepassing zijn op het beschikbare deel, zodat de kinderen gemakkelijker de volle eigendom zullen kunnen krijgen op hun gereserveerde deel.

Nu reeds bestaat de mogelijkheid om de blote eigendom van de kinderen te laten omzetten in een volle eigendom, mits de uitbetaling van de waarde van het vruchtgebruik aan de overlevende partner. Maar vaak is het moeilijk om tot een akkoord te komen en moet een rechter beslissen over deze omzetting. Deze procedure is echter omslachtig en kost vaak veel tijd en geld. Het is ook duidelijk dat dit niet bevorderlijk is voor een goede sfeer binnen de familie! In de toekomst zullen de kinderen met het nieuwe wetsvoorstel dus een beetje meer bevoordeeld worden ten opzichte van de begunstigden van het beschikbare deel.

De erflater heeft geen eigen kinderen 

In dit geval krijgt de langstlevende partner de volle eigendom (d.w.z. de blote eigendom + het vruchtgebruik) over het deel van de overledene in het gemeenschappelijk vermogen van het koppel plus het vruchtgebruik op de eigen goederen van de overledene. De blote eigendom van de eigen goederen van de overledene gaat naar de familie (ouders, broers, zussen,…).

De erflater heeft geen eigen kinderen, noch familie 

In zulk geval krijgt de langstlevende echtgeno(o)t(e) de volle eigendom over de hele nalatenschap.

We hebben nu alle situaties onderzocht indien de erflater getrouwd was. Hoe zit het nu wanneer we te maken hebben met wettelijk of feitelijk samenwonende partners? Dat gaan we binnenkort verder zien.


* Nu het nieuwe erfrecht definitief goedgekeurd is, zullen deze nieuwe erfrechtregels aan het einde van deze zomer in het Staatsblad verschijnen. Ze zullen dan na de zomer van 2018 in werking treden. Wie al een testament opgesteld heeft, heeft dus nu een jaar om te bepalen of dit testament onder de oude dan wel onder de nieuwe regels zal vallen.

  • Twitter
  • LinkedIn
  • Facebook

, , , , , , , , , , , , , , , , ,